Улуу Кыайыы 80 сылын көрсө дойдубутугар элбэх үлэлэр ыытыллаллар. Олортон биирдэстэрэ – Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ кыттыыны ылбыт биир дойдулаахтарбыт Ийэлэрин үйэтитии буолар. «Россия ийэлэрэ» хамсааһын Саха сиринээҕи салаата «Ийэлэр өлбөт үйэлээх хорсун быһыылара» бырайыагынан грант ылан Кыайыы 75 сылын көрсө үлэни саҕалаабыта, “Кыайыыны уһансыбыт ытык ийэлэр” диэн кинигэни таһаарбыта. Манна Курбуһах нэһилиэгиттэн 2 ийэ киирбитэ.
Биһиги улууспут бу бырайыакка кыттыһан көрдүүр-чинчийэр үлэлэр 2024 сылтан саҕаламмыттара, «Ийэлэр өлбөт үйэлээх хорсун быһыылара» сайтка матырыйааллары киллэрии барбыта. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии хас биирдии ыалы, аймаҕы аймаабыта. Курбуһахтан кыргыһыы толоонугар үлэни-хамнаһы кыайар, хорсун санаалаах 232 хоодуот уолаттар барбыттара, олортон 121 киһи дойдутугар төннүбэтэҕэ, 73 киһи сураҕа суох сүппүтэ, көмүллүбүт сирдэрэ чуолкайдамматаҕа.
Курбуһах нэһилиэгин ытык ийэлэрин бу сайтка киллэрии быйылгыттан саҕаламмыта. Үлэни саҕалыырбытыгар Кыайыы 75 сылыгар тахсыбыт “Кинилэр оҕолорун сэриигэ атаарбыттара” кинигэ уонна Кыайыы 60 сылын көрсө Курбуһах орто оскуолатын 7 кылааһын үөрэнээччитэ Бурнашева Маша “Курбуһах ытык ийэлэрэ” диэн чинчийии үлэтигэр тирэҕирбиппит. Кини бу брошюратыгар 21 ийэ туһунан тугу булбутун киллэрбит.
Бу үлэ түмүгүнэн барыта 145 ийэ аата булулунна. 109 ийэ биирдии, 27 ийэ иккилии , 5 ийэ үстүү, 4 ийэ түөртүү уолаттарын сэриигэ атаарбыттар. Бу ийэлэр бары 19 үйэ 80-с, 90-с сылларыгар төрөөбүттэр. Төрөөбүт сылларын булууга Национальнай библиотека электроннай библиотекатыгар баар “Посемейный список Курбусахского наслега” архив докумуоннарын туһанныбыт. Ийэлэр олохторун тустарынан аймахтарыттан ыйыталаһан уонна нэһилиэк кинигэлэриттэн буллубут. Ийэлэр хаартыскаларын булууга ыарахаттары көрүстүбүт. Хаартыска үөдүйүөн иннинэ олорбут ийэлэр хаартыскалара суоҕа биллэр, барыта 16 ийэ хаартыската көһүннэ.
Хомойуох иһин дьыл-күн ааһан элбэх ийэ туһунан тугу да булбатыбыт. Ийэлэр үксүлэрэ бастакы, иккис Курбуһахтан төрүттээхтэр эбит. Уонна чугастыы сытар Танда үрэҕиттэн, Өлтөхтөн, Чурапчы Бахсытыттан, Алаҕарыттан, Сылаҥыттан дьадаҥы бааһынай ыалтан төрүттээх эбиттэр. Биир да ийэ үөрэммэтэх, сорохторо эрэ нэһиилэ илии баттыыр дьон эбиттэр. Эдэр саастарыгар кэргэн биэрэллэр эбит. Ол курдук, 14-15 саастарыгар Пестрякова Ульяна Михайловна Өлтөх Дьампытыттан,Аммосова Мария Николаевна Чурапчы Улахан Ааныттан сүктэн кэлбиттэр. Кииринньэҥ ийэ буолан баран, кэргэттэрин тулаайах оҕолорун төрөппүт ийэлии сымнаҕастык ииппиттэр бааллар.
Иккилии уолаттарын 27 ийэ, ол иһигэр Молотов аатынан холкуостан игирэ убайдыы-бырааттыы Окоемовтар уоттаах сэриигэ ыҥырыллан утуу-субуу барбыттар. 3-түү уолун 5 ийэ, 4-түү төрөппүт уонна ииппит уолаттарын“Октябрь” холкуостан Аммосова Варвара Александровна, “Кыһыл Хардыы” холкуостан Аммосова Мария Петровна, Сталин аатынан колхозтан Винокурова Матрена Владимировна уонна Карманилова Агафья Алексеевна фроҥҥа атаарбыттар. Бу чинчийэр үлэ манан түмүктэммэт, өссө да ситэтэ суох. Хомуллубут матырыйааллары түмэн, Кыайыы ийэлэрин сурукка-бичиккэ киллэрэн, “Кыайыыны уһансыбыт Курбуһах Ытык ийэлэрэ” диэн бэйэбит күүспүтүнэн брошюра таһааран нэһилиэкпит дьоно-сэргэтэ билиитигэр таһаарыахпыт. Курбуһах Ытык ийэлэрин туһунан бу сигэнэн киирэн билсиэххитин сөп http://bmp.uacbs.ru/?page_id=2388
В рамках военно-патриотического месячника в Курбусахской средней школе прошел смотр-конкурс "Офицеры Курбусахского наслега", организованный администрацией школы и Ус-Кюельской библиотекой. Основной целью конкурса было привлечение внимания и интереса учащихся к историческим событиям Великой Отечественной войны и увековечение памяти офицеров Курбусахского наслега.
В конкурсе приняли участие 5-10 классы. Каждый класс оформил стенгазету и подготовил радиорепортаж о жизни и о боевых подвигах выбранного офицера. Радиорепортажи вышли в эфир 14 февраля во время перемен между уроками, а стенгазеты были размещены в холле школы, где они будут висеть в течение недели.
Проведение конкурса было направлено на воспитание сплоченного коллектива и развития творческих способностей у обучающихся. Каждый класс воплотил свои идеи в ярких и креативных работах, передавая глубокий смысл великой победы нашего народа. Ученики не только проявили свои таланты, но и узнали много нового о подвигах наших земляков.
1892 сыл олунньу 13 күнүгэр саха норуотугар үөрэх сырдык суолун арыйбыт, чаҕылхай киһи Семен Андреевич Новгородов күн сирин көрбүтэ. Семен Андреевич сахалыы тылынан бастакы үөрэх кинигэлэрин суруйбут, бэчээттэппит, дьоҥҥо-сэргэҕэ тарҕаппыт киһи буолар. С.А.Новгородов төрөөбүт күнүгэр сөп түбэһиннэрэн Саха Республикатын бастакы Президенэ М.Е.Николаев Ыйааҕынан Ийэ тыл, сурук-бичик күнэ 1996 сыллаахха олохтоммута.
Бүгүн, олунньу 13 күнүгэр, Курбуһах орто оскуолатыгар Ийэ тыл уонна сурук-бичик күнэ тыл предметтэрин учууталларын, библиотекарьдар тэрийиилэринэн ыытылынна. Оскуола үөрэнээччилэрэ, учууталлара бары сахалыы симэнэн кэлэннэр араас сэргэх тэрээһиннэргэ кытыннылар. Үөрүүлээх чааска саха тылын учуутала Копырина У.П. Семен Андреевич олоҕун, таһаарыылаах үлэтин туһунан кэпсээтэ, оскуола директора Бурнашев Г.Г. эҕэрдэ тылын, ийэ тылы билэр, убаастыыр, сахалыы саҥарар суолтатын эттэ. Бу күн оскуолаҕа сахалыы остуол оонньуулара, "Таптыыр сахам тылынан" республиканскай диктант уонна "Саха тыла - өркөн өйбүт"станцияларынан оонньуулар ыытылыннылар.
Бу курдук нэдиэлэ устата оскуолабытыгар кэнчээри ыччакка төрөөбүт тыл кэрэтин, баайын тиэрдиигэ туһуламмыт араас тэрээһиннэр ыытыллыахтара. Ийэ тылы үөрэтиэххэ, сахалыы тылынан сайа кэпсэтиэххэ, сахалыы кинигэлэрдэ ааҕыахха.
Олунньу 13 күнүгэр Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнэ бэлиэтэнэр. Саха Ѳрѳспүүбүлүкэтин бастакы Бэрэсидьиэнэ Михаил Ефимович Николаев «Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн биллэрэр туhунан» 1294 № Ыйааҕа 1996 сыллаахха олунньу 9 күнүгэр тахсыбыта. Бу күн чэрчитинэн нэһилиэкпитигэр "Төрөөбүт тылым - мин баайым" нэдиэлэ ыытылла турар. Бу күннэргэ "Сахалыы дьыктаан", "Таптыыр сахам тылынан" өрөспүүбүлүкэтээҕи аахсыйаларга олохтоохтор кыттыахтара. Оскуолаларга, уһуйааннарга араас тэрээһиннэр ыытыллыахтара.