Балаҕан ыйын 27 күнэ - өрөспүүбүлүкэ норуотун сомоҕолоһуутун кэрэһилиир, дойдубут инники дьылҕатын туһугар эппиэтинэспитин тоһоҕолуур ытык күн. 1990 сыл балаҕан ыйын 27 күнүгэр Саха АССР XII ыҥырыылаах Үрдүкү Сэбиэтэ Саха ССР судаарыстыбаннай суверенитетын туһунан Декларацияны ылыммыта. Онтон ыла Саха сирин судаарыстыбаннаһын сайдыытын саҥа кэрдиис кэмэ саҕаламмыта. Бу докумуон дойдубут олоҕун-дьаһаҕын, экономикатын салгыы сайыннарарга бөҕө тирэх буолбута, өрөспүүбүлүкэбит аныгы устуоруйатыгар саҥа түһүмэх саҕаламмыта, дойдубут сайдыытын олуга ууруллубута.

                                                  Курбуһах орто оскуолатыгар бу суолталаах күҥҥэ аналлаах тэрээһин "Үүн-сайда тур, Сахам сирэ" тэрээһин ыытылынна. Манна бары кылаастар бэриллибит тиэмэҕэ эрдэттэн бэлэмнэнэн мустубут дьоҥҥо иһитиннэрии оҥордулар, Сахабыт сирин туһунан кэпсээтилэр. Библиотекарьдар Пестрякова М.А., Окоемова З.М. "Автономияттан - суверенитекка" диэн кинигэ быыстапкатын ырыттылар бэсиэдэ оҥордулар.