МЕСТНИКОВА КЛАРА НИКОЛАЕВНА
(1942-2013)
1942 сыллаахха Уус Алдан оройуонугар Томторго төрөөбүтэ. 1965 с. Местников И. И. кэргэн тахсан, Курбуһахха олохсуйан, 4 оҕо күн күбэй ийэтэ, элбэх сиэн амарах эбэтэ буолбута. Клара Николаевна “Куду”, “Төлөн” кырдьаҕастар түмсүүлэрин көхтөөх чилиэнэ этэ, чуор куоластаах ырыаһыт, нэһилиэк, улуус фестивалларыгар ситиһиилээхтик кыттара. Сүрэх тугу этэринэн, иһирэх иэйии сипсиэринэн салайтаран, Клара Николаевна айылҕа кэрэ көстүүлэрин, таптал, олох туһунан иэйиилээх хоһооннору суруйара.
Кэргэммэр
Бииргэ сылдьар истиҥ доҕор
Мээнэ сиртэн көстүбэт,
Үөһэттэн ананан түһэрин
Дьылҕабыт арыаллаан эрдэҕэ.
Эдэр саас элэннээн ааспытын
Сайыһа хаалымыах,сэгэриэм,
Күкээрбит баттахтаах төбөбүт
Кырдьыыбыт бэлиэтэ буоллаҕа.
Олохпут устатын тухары
Күөдьүппүт улахан тапталбыт,
Кутаатын сөҕүрүйбэт төлөнө
Иэримэ дьиэбитин сырдаттын.
Утары көрсүбүт ыллыкпыт
Сирдээтин дьол-соргу суолугар,
Доҕоруом, олохпут сулуһун
Харыстыах бу күн сиригэр.
Ийэ сир көрсүбүтэ хоһууннарын
Күн ийэ! Үөр-көт, киэн тутун
Күҥҥэ көрбүт көмүс бүөбэйгинэн,
Сидьиҥ бииһин үөнүттэн
Сир ийэни быыһаабыт уолгунан.
Саха хайыһардьыт буойуттара
Киэҥ Ильмень эбэни туораабыттара,
Кыраҕы харахтаах снайпердара
Өстөөҕү өнөппөт буулдьалаахтара.
Сааскы чаҕыл күннүүн
Кыайыы күнэ кэлсибитэ,
Ийэ сир көрсүбүтэ хоһууннарын
Итии тыынынан илгийэ.
***
Ааһан иһэн көрдүм
Булгунньаҕым сыһыытын.
Бугул бөҕөнү туруорбуттар
Биригээдэ уолаттара.
Сарсын кэлэн кэбиһиэхтэрэ
Саабалааҕым оҕолоро,
Саҥа күрүө тутуохтара -
Сылгы-сүөһү киириэ суоҕа.
Сайын барахсан быйаҥыттан
Сомсон иһин, оҕолоор.
Тутум оту хаалларбакка
Кичэйэн мустарар Уйбааммыт.
Нэлэһийэн киэҥин хадьымала
Бүөтүрүмээн охсубут сирэ.
Аана кыыспыт мунньуоҕа,
Омурҕанҥҥа тиэрпэккэ бүтэриэ.
Бары да бастыҥ отчуттарын
Хаһыат аайы суруйаллар.
Куоталаһа кыайбыттарын
Сырдаталлар Оппуонньалаах.
***
Күөх кырыс устун биһиги
Аны куустуһан хаампаппыт,
Отуубут оллоонун таһыгар
Олорон сөрүүн чэй испэппит.
Суохтуоҕум хатыммыт барахсан
Күлүгэр сынньана түһэрбитин,
Саһыарбыт хаптаҕаһын угуттан
Отонунан миигин күндүлүүргүн.
Чункуйа атаардым күөх сайыны,
Отуу чэйин испэтим.
Ол курдук ааһыа, сэгэттэйиэм,
Сөбүлүүр көмүс күһүммүт.
Кэлиэ дии кырыа кыһыммыт
Уһун хараҥа түүнүнэн сабардаан...
***
Олох диэн кэрэҕин даҕаны
Күн сырдык сарыала сыдьаайдаах,
Дьол-диэн дьиктигин даҕаны
Тапталлыын сиэттиһэр аналлаах.
Оҕо саас кэмнэрин аһаран
Улахан тапталлыын көрсүһүү,
Оҕолоох-уруулаах ыал буолан
Олоххо хардыыны оҥоруу.
Күн көмүс чыычааҕын көтүтэн
Үөрэххэ, олоххо утаарыы.
Киниэхэ, дьылҕаҕа эрэнэн
Сиэнчээни сэмээрдик кэтэһии.
Кырдьар кэм кыһарҕан күнүгэр
Сиэн оҕо мичээрэ күндүтүн.
Сылайар, санньыйар түгэҥҥэр
Илиитин сыысчаана сылааһын.
Олох-диэн кэрэҕин даҕаны
Күн сырдык сарыала сыдьаайдаах.
Дьол-диэн дьиктигин даҕаны
Тапталлыын сиэттиһэр аналлаах.
